cofnod o’r sgwennu gorau hyd hyn am y cynnwrf

Lot fawr wedi ei sgwennu dros y dyddiau diwethaf, a rhain yw rhai o’r darnau gorau dwi’n meddwl, sy’n rhoi seiliau i ddatblygu unrhyw ddamcaniaeth call. I fi, pan mae cymdeithas ddim ond yn gallu portreadu tlodi o gwbwl  trwy fformat fel Secret Millionaire neu How the Other Half Live , dwy raglen sydd er gyda’r rhinwedd o ddangos tlodi o gwbwl, ond yn diwedd yn portreadu tlodi fel stori/bai yr unigolyn neu teulu unigol fel arfer, mae rhywbeth o’i le. Ond mae hyn wedi bod yn mynd ymlaen ers blynyddoedd. Mae yna rhai sy’n codi pwyntiau academaidd am hyn, ond dim llawer.

Mae narrative y dde o gyfrifoldeb yr unigolyn, y ‘tlawd teilwng’ i’w glywed yn glir yn barod, ac mae gen i ofn mai hawdd fydd gwthio pobl i gyfeiriad y Dde awdurdodaidd yn hyn i gyd h.y. mwy o blismyn nid mwy o weithwyr gyda’r ifanc a.y.b. Hefyd, bydd y papurau newydd aden dde yn barod iawn i helpu (ac i’n helpu ni i anghofio am sgandals diweddar).

Fedrwn ni ddibynnu ar y chwith/Llafur yn y wlad yma i fethu gwneud stori gall o hyn i gyd, a cynnig unrhyw narrative gwell  – mae nhw wedi methu dros y degawd diwethaf, mae’n amlwg, ac yn foesol, mae  anodd gweld lle bydd eu narrative nhw’n dod, gan eu bod wedi rhoi cyn lleied i newid sefyllfa strwythurol pobl tlawd, wedi bod yn barod iawn i ddilyn a gweithredu fel y dde awdurdodaidd a.y.b. Mae rhai o leiaf yn dechrau sylweddoli pwysigrwydd hyn i gyd, ond mae’n rhy hwyr mewn ffordd – er i ni weld Murdoch yn ei chael hi dros y mis diwethaf, mae’r dde yn arglwyddiaethau yn y rhan fwyaf o’n trafodaethau (discourse yn y Gymraeg?) ers cyhyd, ac ym mhobman (ein gwir etifeddiaeth o Llafur Newydd, yma’n Nghymru hefyd).

Ddim yn trio cyfiawnhau unrhyw weithredoedd brwnt a chas dros y dyddiau diwethaf, ond  fel nath rhywun Tweetio,’Rioting pillocks cause £100 million damage in 4 days. Speculating pillocks cause £5 trillion damage in 3 days’, Os da ni am ddechrau son am unrhyw ‘ofod’ moesol (a faint o hynny da ni mynd i glywed gan y gwleidyddion, newyddiadurwyr ac eraill dros y dyddia nesaf? Rhieni sy’n ei chael hi ar y funud…), mae na ofod go fawr ym moesoldeb pob haen o’n cymdeithas, mae gen i ofn.

Ta waeth, y rhai gorau hyd hyn:

Zoe Williams, Guardian

Gwahaniaeth rhwng cyfoethog a thlawd ym Mhrydain, Reuters

Mary Riddell, Telegraph – yma ac hefyd yma

Moronwatch – na, nid colofn am Piers Morgan, ond cyd destun hanesyddol da i’r reiat, cymdeithas ar ol 9/11 a.y.b.

Camila Batmanghelidjh yn yr Independent

Jon Henley, Guardian, ar y defnydd o iaith dros y dyddiau diwethaf

Fideo, 10 diwrnod yn ol, ar y Guardian site  am cau clybiau i’r ifanc yn Haringey

Seamus Milne, Guardian

Krishnan Guru-Murphy, gurublog, Channel 4

Aditya Chakrabortty, Guardian

Peter Oborne, Telegraph - erthygl da am y ‘gofod moesol’ trwy gymdeithas gyfan

Russel Brand, Guardian

Mwy i ddod, ychwanegu i’r rhestr dros y dyddia nesaf.

DIWEDDARIAD: erthyglau/ymchwil y Guardian, Rhagfyr 2011

 

 

 

 

One thought on “cofnod o’r sgwennu gorau hyd hyn am y cynnwrf

  1. Rhys

    Yn bersonol, dw i wedi bod yn cymryd stance Nashi Cymreig/estrys a’i ben yn y tywod am yr holl ddigwyddiadau yma, gan eu ffeilio o dan ‘Ddim fy mhroblem i’. Ond cytuno gyda dy ddamcaniaeth am sut mae hyn i gyd yn mynd i gael ei chwarae allan gan y sefydliadau a’r wasg adain dde er eu budd nhw. Ro’n i hyd yn oed yn bron am mynd am y lein “Taflwch y goriad i ffwrdd” pan roedd pobl yn y gwaith yn son am y peth!

    Wedi dweud hynny, dw i wedi bod yn darllen dolenni mae Carl wedi gadw am y terfysgoedd. Er mawr syndod i mi, mae un Russell Brand yn werth ei ddarllen. Hefyd erthygl Owen Hatherley sy’n clymu i mewn yr effaith mae ein amgylchedd adeiladol efallai wedi cyfrannu at y sefyllfa.

    Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>